Πολλές “ελλειμματικές” και “προβληματικές” διατάξεις φέρει αυτός ο καινούριος κώδικας για τους θεσμούς εναλλακτικής επίλυσης διαφορών, όπως η διαμεσολάβηση, η δικαστική μεσολάβηση, η διαιτησία κ.ο.κ.
Προσωπικά, εντόπισα και διατάξεις “φωτογραφικές”, που έχουν τεθεί για την εξυπηρέτηση ξένων με τους στόχους του νομοθετήματος σκοπούς και επιχειρούν να καταστήσουν ειδικά τη διαμεσολάβηση οιονεί “κλειστό επάγγελμα” με συμφεροντολογικές διατάξεις για συγκεκριμένη μερίδα διαμεσολαβητριών και διαμεσολαβητών. Ενδεικτικά, παρατίθενται ορισμένα σχόλιά μου:
Άρθρο 3
Ρήτρα Διαμεσολάβησης
Στην πράξη και ενδοδικαστικά και εξωδικαστικά προκύπτει συχνά το τι εννοούσαν τα μέρη με τη ρήτρα: υποχρεωτική προσφυγή σε ΥΑΣΔ ή σε εκούσια/πλήρη διαμεσολάβηση. Δεδομένου του ότι εκούσια διαμεσολάβηση με υποχρέωση δεν υφίσταται, ας εξεταστεί η δυνατότητα προσθήκης στον ορισμό τυχόν εννοιολογικού προσδιορισμού ή διαχωρισμού.
Άρθρο 5
Από την πορεία και την πρακτική εφαρμογή των διατάξεων του ν. 4640/2019 έχουν καταγραφεί στη διαμεσολαβητική πραγματικότητα δεκάδες πρακτικές ή και συμπεριφορές που υπονομεύουν τη διαδικασία. Πρόκειται ακόμα και για πρακτικές, όπως η συνήθεια ορισμένων νομικών παραστατών που στο πλαίσιο του “δεν προλαβαίνω” ή των εκτάκτων συνθηκών εργασίας τους μπορεί να συμμετέχουν σε τηλεδιάσκεψη διαμεσολάβησης ή και ΥΑΣΔ από το προαύλιο των Δικαστηριακών εγκαταστάσεων ή περπατώντας σε υπαίθριους χώρους εν γένει. Δεδομένης της πληθώρας συμπεριφορών που υπονομεύουν τη διαδικασία, ας εξεταστεί η σκοπιμότητα συμπλήρωσης της παρ. 4 με ενδεικτικές αναφορές τέτοιων πρακτικών, με την προσθήκη του κλασικού επιρρήματος “ιδίως…”.
Άρθρο 7
Η παρ. 5 φαίνεται αμφίβολης σκοπιμότητας στο χωρίο “έως την περάτωση της διαδικασίας”. Με άλλα λόγια, θεωρείται ορθό να υφίσταται περιστατικό που εγείρει εύλογες αμφιβολίες ως προς την αμεροληψία, ανεξαρτησία του διαμεσολαβητή και, αφού έχουν ήδη επενδύσει τα μέρη σε συγκεκριμένο διαμεσολαβητή, έχουν σημειώσει πρόοδο, έχουν μοιραστεί ευαίσθητες πληροφορίες κ.ο.κ., μέχρι να περατωθεί η διαδικασία σε κάποιο χρονικό σημείο να πληροφορηθούν για τέτοιο περιστατικό; Πώς εξυπηρετείται η ασφάλεια του θεσμού με δυνατότητα τόσο καθυστερημένης ενημέρωσης των μερών;
Άρθρο 13
Φαντάζει δυσεξήγητο νομικά και πραγματικά μη λειτουργικό το να προκρίνει ο νομοθέτης μέθοδο ανάλογα με το ποσό της διαφοράς. Υφίσταται νόμιμος πατερναλισμός στα νομοθετικά κείμενα και εξυπηρετεί συγκεκριμένες σκοπιμότητες όπου υπάρχει, αλλά, δικαιοπολιτικά μιλώντας, γιατί για μια οφειλή από τιμολόγια 280.000 ευρώ θα πρέπει ο νομικός παραστάτης να εξηγήσει στον εντολέα του ότι ο νόμος προκρίνει να προσφύγουμε στη διαιτησία λόγω ποσού;
Άρθρο 123
Διάταξη οριακά με “διακρίσεις” σε βάρος των διαμεσολαβητών και διαμεσολαβητριών. Η διάταξη εισφέρει αίφνης στον θεσμό χαρακτήρα αθέμιτου ανταγωνισμού μεταξύ συναδέλφων, σπάει την επαγγελματική σύμπνοια και αλληλεγγύη εισάγοντας οριακά “ρατσιστικής” εμβέλειας συνέπειες σε έναν κλάδο που αντιπροσωπεύει από τη φύση του την ισότητα και την ισονομία σε μια ελεύθερη αγορά που κάθε διαμεσολαβητής και διαμεσολαβήτρια κρίνεται επί τω έργω και κερδίζει ή χάνει την αξιοπιστία του με τα δείγματα γραφής στη δουλειά του. Αδικείται ο θεσμός στον πυρήνα του χάριν φωτογραφικής (να μου συγχωρεθεί η χρήση της συγκεκριμένης λέξης) πριμοδότησης συγκεκριμένων διαμεσολαβητριών/διαμεσολαβητών.
Άρθρο 133
Η ΠΙΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΞΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ.
Στην Ελλάδα, νομικά μιλώντας, η διαμεσολάβηση δεν υπάρχει ουσιαστικά από το 2010 και δεν υπάρχει ούτε από τον σασμό. Τα πάντα έγιναν και γίνονται από τον ν. 4640/2019 κι εφεξής – ορόσημο. Όσοι έντιμοι είχαν διαπιστευθεί στην Ελλάδα ή στο Εξωτερικό πριν τον ν. 4640/2019 “ΚΛΑΙΝΕ” με την απόλυτη απραξία σε εφαρμοστικό του θεσμού επίπεδο. Όσοι εμπορεύονται σήμερα διαμεσολαβητική πείρα δήθεν από πριν τον ν. 4640/2019 στην Ελλάδα προκαλούν σε όσους παροικούν την ίδια διαμεσολαβητική Ιερουσαλήμ θυμηδία. Το να έχει δε πείρα διαμεσολαβητική κάποιος στο εξωτερικό πριν τον ν. 4640/2019 ουδόλως σχετίζεται με την αντίστοιχη επαγγελματική πρακτική του ημεδαπού δικαίου και την ημεδαπή πραγματικότητα. Επομένως το κριτήριο της ΕΝΕΡΓΟΥΣ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ για τον διαχωρισμό σε βαθμίδες είναι αστοιχείωτο. Το Υπουργείο γνωρίζει και από τα δεδομένα του Μητρώου πόσοι και ποιοι υπήρχαν πριν τον ν. 4640/2019. Οι περισσότεροι διαπιστευμένοι διαμεσολαβητές από το 2010 κι εφεξής ΔΕΝ ΘΥΜΟΥΝΤΑΙ ΚΑΝ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΣΜΟΣ, δεν ασχολούνται, ούτε στο βιογραφικό τους δεν το γράφουν. Τέτοιοι συνάδελφοι μπορεί να έκαναν και μετεκπαιδεύσεις και κάποιες διαδικασίες και να τηρούν τα τυπικά κριτήρια, ΑΛΛΑ, ενώ σήμερα δεν υφίστανται ως διαμεσολαβητές, θα είναι βαθμίδας Α’, όμως επειδή δεν ασχολούνται, πάλι πριμοδοτούνται συγκεκριμένες διαμεσολαβήτριες και διαμεσολαβητές. Όλα τα κριτήρια για την κατάταξη σε βαθμίδες είναι σχεδόν φωτογραφικά. Γνωρίζουμε. Είμαστε μικρή αγορά, δεν θέλουμε να μείνουμε. Δεν υφίσταται ανάγκη σε έναν θεσμό, όπως η διαμεσολάβηση, να πιάνει τόπο το λόμπινγκ. Δεν γίνεται ετσιθελικά, σχεδόν κατά κυριολεξία, να γίνει κλειστό επάγγελμα αυτό του διαμεσολαβητή, για να πριμοδοτηθούν συγκεκριμένοι επαγγελματίες του κλάδου. Οι βαθμίδες κατάταξης είναι παντελώς αστοιχείωτες και για τον λόγο ότι τα δήθεν δεδομένα που τηρεί το Υπουργείο για τις διαμεσολαβητικές διαδικασίες καθενός επαγγελματία είναι η επιτομή των ελλειμματικών και ανίσχυρων δεδομένων. Ο πιο σύντομος δρόμος για τον στραγγαλισμό της ποιοτικής υπόστασης του θεσμού και των επαγγελματιών που τον εκπροσωπούν είναι αυτή η διάταξη. Η διάταξη για τις βαθμίδες κηρύσσει νομοτελειακά σε αφάνεια εκείνους τους διαμεσολαβητές κι εκείνες τις διαμεσολαβήτριες που υψώνουν σοβαρό και υπεύθυνο επαγγελματικό ανάστημα στον θεσμό και για τον θεσμό με τα διαπιστευτήριά τους στην μάχιμη εργασιακή τους πραγματικότητα και πριμοδοτεί και δίνει τα ηνία του θεσμού φωτογραφικά σε ορισμένους διαμεσολαβητές και διαμεσολαβήτριες που κείνται αλλοτριωτικά στον θεσμό και για τον θεσμό. Παρακαλώ θερμά, αφήστε έναν όμορφο θεσμό ν’ ανασάνει όπως του αξίζει.